ธุรกิจเปลี่ยนไปหมดแล้ว ทำไมระบบบริหารคนยังเหมือนเดิม?

10 ปีที่แล้วกับวันนี้ องค์กรเปลี่ยนไปเยอะแค่ไหน?

ตลาดเปลี่ยน ลูกค้าเปลี่ยน คู่แข่งเปลี่ยน เทคโนโลยีเปลี่ยน AI เข้ามาเปลี่ยนวิธีการทำงาน เศรษฐกิจก็ไม่ได้เติบโตเหมือนเดิม หลายองค์กรถูกกดดันให้ทำผลงานมากขึ้น ทั้งที่มีคนเท่าเดิม หรือมีคนน้อยลงกว่าเดิม

แต่มีเรื่องที่น่าแปลกใจ...

ทำไมวิธีบริหารคนของหลายองค์กรยังหน้าตาเหมือนเดิมแทบทุกอย่าง?

ตั้งแต่ระบบการหาคน เราก็ยังรับคนด้วยวิธีเดิม สัมภาษณ์ด้วยคำถามเดิม ใช้เกณฑ์เดิม พอเข้ามาทำงานก็ประเมินผลงานแบบเดิม ขึ้นเงินเดือนแบบเดิม เลื่อนตำแหน่งแบบเดิม พัฒนาคนแบบเดิม ประชุมแบบเดิม ๆ

นิยามของ Talent หรือ High Potential หลายองค์กรก็ยังเป็นนิยามเดียวกับเมื่อสิบกว่าปีก่อน ทั้งที่บริบทของธุรกิจเปลี่ยนไปแทบทั้งหมดแล้ว

ผมไม่ได้กำลังบอกว่าสิ่งที่เคยทำมามันผิดนะครับ เพราะถ้ามันผิดทั้งหมด เราก็คงมาไม่ถึงวันนี้

แต่สิ่งที่เคยทำให้องค์กรประสบความสำเร็จในอดีต ไม่ได้แปลว่าจะทำให้องค์กรประสบความสำเร็จในอนาคตเหมือนเดิมเสมอไป

เมื่อก่อนธุรกิจอาจจะโตได้ด้วยการเพิ่มคน วันนี้หลายองค์กรกำลังหาทางโตโดยไม่เพิ่มคน

เมื่อก่อนเราให้คุณค่ากับประสบการณ์เป็นหลัก วันนี้หลายองค์กรกลับต้องการคนที่เรียนรู้เร็ว ปรับตัวเร็ว และทำงานร่วมกับ AI ได้

เมื่อก่อนหัวหน้าที่ดีคือคนที่ตอบคำถามเก่ง แต่วันนี้หัวหน้าที่ดีอาจเป็นคนที่ทำให้ทีมคิดและตัดสินใจได้ดีขึ้น

แก้ปัญหาใหม่ ด้วยระบบที่ออกแบบมาสำหรับโลกใบเดิม

สิ่งที่ผมกังวลไม่ใช่เรื่องที่องค์กรไม่มีระบบครับ แต่หลายองค์กรกำลังพยายาม แก้ปัญหาใหม่ ด้วยระบบที่ถูกออกแบบมาสำหรับโลกใบเดิม

เราใช้เวลาอัปเดตแบบฟอร์มประเมินผล แต่ไม่เคยถามว่า...

“ระบบประเมินแบบนี้ยังสร้างพฤติกรรมที่ธุรกิจต้องการอยู่หรือเปล่า?”

เราปรับ Competency ทุกสองสามปี แต่ไม่เคยถามว่า...

“นิยามของคนเก่งเปลี่ยนไปแล้วหรือยัง?”

เราส่งหัวหน้าไปอบรมทุกปี แต่ยังคาดหวังให้หัวหน้าบริหารทีมด้วยวิธีคิดแบบเมื่อสิบปีที่แล้ว

เราพยายามหาคนเก่งจากข้างนอก แต่กลับใช้เวลาน้อยมากกับการยกระดับคนที่มีอยู่แล้วให้สร้างคุณค่าได้มากขึ้น

ถึงเวลาหยุดวิ่ง แล้วกลับมาตั้งคำถาม

ผมว่าช่วงเวลานี้เป็นช่วงที่ผู้บริหารและ HR ควรหยุดวิ่ง แล้วกลับมาตั้งคำถามกับองค์กรตัวเองจริง ๆ

นิยามของคนเก่งที่เราใช้ในวันนี้ ยังตรงกับสิ่งที่ธุรกิจต้องการในอีก 3–5 ปีข้างหน้าหรือเปล่า?

ระบบประเมินผลและการให้ผลตอบแทน กำลังสร้างพฤติกรรมเดียวกับที่องค์กรบอกว่าอยากได้จริงมั้ย?

วันนี้เรากำลังโฟกัสกับการเพิ่มคน หรือกำลังโฟกัสกับการเพิ่มคุณค่าที่คนแต่ละคนสร้างได้?

ระบบ นโยบาย และกระบวนการที่ใช้อยู่ ถูกออกแบบมาสำหรับ Business Stage ขององค์กรในวันนี้ หรือยังติดอยู่กับภาพขององค์กรเมื่อสิบปีที่แล้ว?

และคำถามสุดท้ายที่ผมว่าตอบยากที่สุดก็คือ...

“ถ้าวันนี้ต้องสร้างองค์กรขึ้นมาใหม่ตั้งแต่ศูนย์ เราจะยังออกแบบระบบบริหารคนแบบที่ใช้อยู่ทุกวันนี้อีกหรือเปล่า?”

ผมเชื่อว่าหลายองค์กรคงตอบว่า “ไม่”

ซึ่งถ้าเป็นแบบนั้น คำถามต่อไปก็คือ...

“แล้วทำไมเราถึงยังใช้อยู่?”

ความท้าทายของการบริหารคนในอีกหลายปีข้างหน้า อาจไม่ใช่การหาเครื่องมือใหม่ ไม่ใช่การทำ Project ใหม่ และอาจไม่ใช่การหาคนเก่งเพิ่มอย่างเดียว

แต่คือการกลับมาทบทวน นิยาม นโยบาย กระบวนการ วิธีการ และระบบบริหารคน ที่เราใช้มาตลอด ว่าถูกออกแบบมาสำหรับธุรกิจในวันนี้จริงหรือเปล่า

เพราะถ้าบริบทเปลี่ยน เป้าหมายเปลี่ยน และธุรกิจเปลี่ยนไปหมดแล้ว แต่ระบบบริหารคนยังเหมือนเดิม ก็คงยากที่จะคาดหวังผลลัพธ์แบบใหม่ได้

จริงมั้ย?