โจทย์ที่สำคัญที่สุดของการบริหารคนในอีก 3–5 ปีข้างหน้า คืออะไร?

ผมคิดว่าคำตอบอาจไม่ใช่แค่เรื่องการหาคนเก่งเพิ่มอย่างเดียว

สิ่งที่เราเจอกันอยู่คือ เศรษฐกิจเติบโตช้าลง คนหายากขึ้น ค่าแรงสูงขึ้น และการแข่งขันแย่ง Talent รุนแรงขึ้น และก็ยังย้ำว่า ธุรกิจส่วนใหญ่ก็ยังต้องการที่จะโตมากกว่า 20% เหมือนเดิม

เพราะแบบนี้ ที่เราต้องกลับมาตั้งคำถามกันใหม่ว่า...

คนเก่งคืออะไร?

แล้วจะมีคนเก่งเพิ่มในองค์กรได้ยังไง?

ถ้ามีคนเก่งอยู่แล้ว จะดึงศักยภาพที่มีให้เปลี่ยนเป็นผลงานได้ยังไง?

คนเก่งกำลังหายากขึ้นเรื่อย ๆ

คนเก่งกำลังหายากขึ้นเรื่อย ๆ ครับ ย้ำว่า “คนเก่งจริง ๆ” นะ

แล้วยิ่งหายากก็ยิ่งแพง ยิ่งแข่งขันกันมาก ต้นทุนก็ยิ่งสูงขึ้น และต่อให้มีเงินมากพอ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะหาคนที่ใช่ได้เสมอไปครับ

ถ้าเราเคยมั่นใจว่า...

“ยังไงคนเก่งก็มาอยู่กับเราแน่ ๆ”

วันนี้อาจจะไม่เป็นแบบนั้น

ถ้าคนอื่นก็พร้อมจะทุ่มให้กับคนเก่งเหมือน ๆ กับเรา ก็แปลว่าไม่ใช่เราเท่านั้นที่เป็นทางเลือก

สิ่งที่เราควรต้องหันกลับมาดูอีกทีก็คือ...

เรากำลังใช้ศักยภาพของคนที่มีอยู่ได้เต็มที่แล้วจริงหรือยัง?

อย่าเพิ่งไปหวังพึ่งพาคนเก่งหน้าใหม่แค่ทางเดียว

เราใช้เวลากับการหาคน มากกว่าการพัฒนาคนที่มีอยู่หรือเปล่า?

ผู้บริหารและ HR ต้องกลับมาดูกันใหม่หน่อยว่า เราใช้เวลาไปเยอะมากกับการหาคน มองหาแต่คนเก่งจากข้างนอก แต่ใช้เวลาน้อยมากกับการพัฒนาคนที่มีอยู่แล้ว

เราเป็นแบบนั้นอยู่หรือเปล่า?

เราตั้งใจให้เป็นแบบนั้นจริง ๆ ใช่มั้ย?

เรามีแผนรองรับไว้แล้วใช่มั้ยว่า ถ้าคนเดิมที่มีอยู่ไม่มีทักษะพอจะใช้งานได้ในอนาคต หรือใช้ศักยภาพเขาได้ไม่เต็มที่ ลงท้ายที่ผลงานไม่ออก ผลงานไม่ดี ลากยาวไปถึงการจ้างออกกันมากมายในอนาคต

เรามีแผนอะไรเพื่อรองรับเรื่องนี้กันบ้างมั้ย หรือยังไม่ได้คิดอะไรเลย?

คนเก่งอาจอยู่ในองค์กรแล้ว แต่ไม่เคยได้รับโอกาสให้ฉายแสง

ปัญหาจริง ๆ ที่เจอบ่อย ๆ คือ มองข้ามคนเก่งที่มีอยู่แล้วในองค์กร ไม่เปิดโอกาสมากพอให้ได้ฉายแสง เพราะคิดไปเองว่า...

“ไม่น่าทำได้หรอก”

ซึ่งนั่นก็มาจากการที่เราเองก็ยังไม่รู้ว่า ใครมีและไม่มีทักษะอะไรบ้าง

ไม่เคยถาม
ไม่เคยทดสอบ
ไม่เคยรวบรวมและวิเคราะห์

จนกลายเป็นมองข้าม แล้วมองหาแต่คนจากข้างนอกเข้ามาเติม จนคนล้น แล้วก็ต้องมาหาวิธีลดขนาดกันให้เจ็บปวดกันทั้งคนอยู่และคนไป

อย่าลืมคนในค่าเฉลี่ยที่เรามีอยู่แล้ว

เพราะต่อให้เรามี Talent ระดับ Top 10% มากขึ้นอีก 2–3 คน ก็อาจจะไม่ได้สร้างการเปลี่ยนแปลงเท่ากับการทำให้คนอีก 70–80% ทำงานได้ดีขึ้นแค่เล็กน้อย

นี่คือเหตุผลที่หลายองค์กรกลับมาสนใจเรื่อง...

Productivity
Workforce Efficiency
Capability Building

มากขึ้น

เพราะรู้ว่า...

การเติบโตในอนาคตไม่ได้มาจากการเพิ่มจำนวนคน แต่มาจากการเพิ่มคุณค่าที่คนแต่ละคนสามารถสร้างได้

AI ไม่ได้มีไว้แค่แทนคน แต่ช่วยให้คนสร้างผลงานได้มากขึ้น

AI ยิ่งทำให้เรื่องนี้ชัดขึ้นไปอีก

เพราะบทบาทที่สำคัญที่สุดของ AI อาจไม่ใช่การแทนคนอย่างสมบูรณ์ในวันนี้ แต่คือการช่วยให้คนสร้างผลงานได้มากขึ้นในเวลาเท่าเดิม

งานบางอย่างใช้เวลาน้อยลง
งานบางอย่างตัดขั้นตอนออกไป
และงานบางอย่างถูกยกระดับคุณภาพขึ้น

สิ่งที่องค์กรต้องคิดต่อเลยไม่ใช่...

“จะลดคนกี่คน?”

แต่คือ...

“จะทำให้คนที่มีอยู่สร้างผลงานให้มากขึ้นได้ยังไง?”

โจทย์ของ Leader ไม่ใช่แค่หาคนเก่ง แต่ต้องทำให้คนในทีมเก่งขึ้น

ในมุมของ Leader โจทย์สำคัญไม่ใช่การหาคนเก่งที่สุดเข้ามาในทีมอย่างเดียว แต่คือการทำให้คนในทีมเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง

องค์กรไม่ได้ชนะจากการมีคนเก่งไม่กี่คน

แต่อยู่ที่ความสามารถในการยกระดับคนส่วนใหญ่ให้สร้างผลงานได้ดีขึ้น

และในมุมของ HR คำถามสำคัญอาจไม่ใช่...

“เรา Recruit คนได้แค่ไหน?”

แต่คือ...

“เราสามารถทำให้คนที่มีอยู่สร้างคุณค่าได้มากขึ้นแค่ไหน?”

ผมไม่ได้กำลังบอกว่าองค์กรไม่ต้องหาคนเก่งเพิ่ม เพราะเรื่องนั้นยังสำคัญเหมือนเดิม

แต่ในโลกที่คนเก่งหายากขึ้น แพงขึ้น และมีจำกัด...

องค์กรที่ได้เปรียบอาจไม่ใช่องค์กรที่หาคนเก่งได้มากที่สุด

แต่เป็นองค์กรที่...

เปลี่ยนศักยภาพของคนธรรมดา ให้กลายเป็นผลงานที่ไม่ธรรมดาได้ดีที่สุด