อีกหนึ่งเรื่องที่หลายองค์กรทำไปโดยไม่รู้ตัว คือองค์กรกำลังใช้ “ความเครียด” เป็นเครื่องมือในการผลัก Performance ของคนให้ไปได้ไกลขึ้น

เมื่อเป้าหมายสูงขึ้น การแข่งขันรุนแรงขึ้น และความกดดันทางธุรกิจมากขึ้น หลายครั้งเราก็เผลอเชื่อไปว่า...

ถ้าอยากให้คนวิ่งเร็วขึ้น ก็ต้องกดดันมากขึ้น

Deadline ต้องกระชับ
Target ต้องสูง
Feedback ต้องแรง

ต้องเร่ง ต้องกด ต้องตาม จนบางครั้งบรรยากาศการทำงานเต็มไปด้วย ความกลัวมากกว่าพลังบวก

สิ่งที่ได้คือ Performance หรือเกมเอาชีวิตรอด?

วิธีแบบนี้อาจได้ผลในระยะสั้นครับ

คนของเราอาจจะวิ่งเร็วขึ้น งานอาจจะออกเร็วขึ้น ทุกคนดู Active มากขึ้น

แต่คำถามสำคัญคือ...

องค์กรกำลังได้ Performance หรือกำลังพาทุกคนไปอยู่ในเกมเอาชีวิตรอดกันแน่?

เพราะเวลาคนเครียดมากเกินไป สมองจะเริ่มเปลี่ยนวิธีทำงาน

คนจะคิดแค่สั้น ๆ ระวังตัวมากขึ้น ไม่กล้าลองอะไรใหม่ และเริ่มโฟกัสแค่ว่า...

“ทำยังไงให้ไม่พลาด?”

มากกว่า...

“ทำยังไงให้ดีขึ้น?”

สุดท้ายองค์กรจะได้คนที่ทำงานแบบประคองตัว

ไม่กล้าคิด
ไม่กล้าพูด
ไม่กล้าตัดสินใจ
และไม่กล้าพัฒนาอะไรใหม่จริง ๆ

สิ่งที่ดูเหมือนความทุ่มเท อาจเป็นเพียงความกลัว

สิ่งที่น่ากลัวคือ ถ้าดูเผิน ๆ อาจจะเข้าใจผิดว่า...

“นี่คือความทุ่มเท”

ทั้งที่จริง ๆ มันอาจเป็นแค่ความกลัว

หลายคนไม่ได้ทำงานหนักเพราะมี Passion แต่ทำเพราะ...

กลัวถูกตำหนิ
กลัวไม่ผ่านการประเมิน
กลัวถูกมองว่าไม่เก่ง
หรือกลัวหลุดออกจากระบบ

และเมื่อความกลัวกลายเป็นพลังหลักในการขับเคลื่อนองค์กร สุดท้ายสิ่งที่จะค่อย ๆ หายไปคือ...

Creativity, Ownership และความกล้าที่จะเติบโต

คนอาจยังทำงานได้ดี ทั้งที่ข้างในเริ่มพังไปแล้ว

อีกเรื่องที่อันตรายมากคือ คนของเราอาจจะยังทำงานได้ดีอยู่ในช่วงสั้น ๆ ทั้งที่ข้างในเริ่มพังไปแล้ว

เพราะมนุษย์สามารถฝืนได้เก่งกว่าที่เราคิดครับ

หลายคนยังส่งงานทัน
ยังประชุมได้
ยังดูปกติ

แต่ข้างในเริ่มเหนื่อยล้า เริ่มไม่มีพลัง และเริ่มตัดความรู้สึกออกจากงาน เพื่อให้ตัวเองอยู่รอด

แล้ววันหนึ่ง องค์กรจะเริ่มเห็นอาการแปลก ๆ

คนเงียบลง
คนไม่เสนอความเห็น
ทีมไม่กล้าตัดสินใจ
ทุกอย่างต้องรอหัวหน้า
หรือคนเก่งเริ่มหมดใจแบบเงียบ ๆ

ซึ่งหลายครั้ง ต้นเหตุไม่ได้มาจากคนไม่เก่ง

แต่เกิดจาก...

สภาพแวดล้อมที่ทำให้คนเครียดตลอดเวลา

ความท้าทาย ไม่เหมือนกับความเครียดสะสม

ผมไม่ได้บอกว่าองค์กรไม่ควรกดดันเลย เพราะโลกธุรกิจจริงก็มีทั้งเป้าหมาย ความเร็ว และการแข่งขัน

แต่สิ่งสำคัญคือ องค์กรต้องแยกให้ออกระหว่าง...

“ความท้าทาย” กับ “ความเครียดสะสม”

ความท้าทาย ทำให้คนรู้สึกอยากโต

แต่ความเครียดสะสม ทำให้คนอยากเอาตัวรอด

บทบาทของ Leader เลยไม่ใช่การทำให้คนกลัวมากที่สุด

แต่คือการสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้คนยังมีพลังพอจะคิด พัฒนา และเติบโตได้ภายใต้ความกดดัน

อยากได้สิ่งใหม่ แต่สร้างวัฒนธรรมที่คนกลัวผิด

หลายองค์กรอยากได้อะไรใหม่ ๆ แต่สร้างวัฒนธรรมที่คนกลัวผิด

อยากได้ Ownership แต่ทุกอย่างเต็มไปด้วยการจับผิด

อยากให้คนกระตือรือร้นและ Proactive แต่ทุกการตัดสินใจมีต้นทุนทางความรู้สึกสูงมาก

สุดท้ายคนจะเลือกเข้าสู่ Safe Mode โดยอัตโนมัติ

เพราะไม่มีใครอยากเสี่ยงในที่ที่...

ความผิดพลาดถูกลงโทษ มากกว่าถูกนำมาใช้เพื่อการเรียนรู้

Performance ที่ยั่งยืนไม่ได้เกิดจากการกดคนให้หนักที่สุด

ในระยะยาว องค์กรที่แข็งแรงไม่ใช่องค์กรที่กดคนได้หนักที่สุด

แต่คือองค์กรที่ยังรักษาพลังของคนเอาไว้ได้ แม้ในวันที่เป้าหมายขยับสูงขึ้นและสถานการณ์กดดัน

เพราะ...

Performance ที่ยั่งยืนไม่ได้เกิดจากความเครียดอย่างเดียว

แต่เกิดจาก...

การที่คนยังมีแรงอยากทำสิ่งดี ๆ ให้เกิดขึ้นอยู่ต่างหาก